استاد علوي سرشکي
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
  • نظريه‏ها در فلسفه اخلاق  
  • 1389-01-19 10:52:41  
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • نظريه‏ ها در فلسفه اخلاق


    فيلسوفانى كه به اصول تغييرناپذير اخلاقى همچون خوبى عدالت، احسان و صداقت و وفاى بعهد و... معتقدند به دو دسته تقسيم مى‏ شوند:
    الف ـ فيلسوفان فضيلت محور: كسانيكه براى اصول اخلاقى مانند خوبى عدالت و احسان و صداقت و وفاى بعهد و... اصالت، قائلند يعنى همانطور كه حفظ بقاء و دور كردن درد و رنج و جلب لذت و منفعت انگيزه نهائى بسيارى از رفتارهاى انسان است كه حيوانات هم با همين انگيزه‏ها رفتار مى‏كنند همچنين ايجاد عدالت و احسان بخاطر خوبى و مطلوبيت و دلپذيرى‏اش خود انگيزه‏اى نهائى در مقابل انگيزه‏هاى حيوانى گذشته است گرچه در مواردى كه ميان آن انگيزه‏هاى حياتى و حيوانى با اين انگيزه‏هاى اخلاقى تضاد در مقام عمل واقع شود و قابل جمع نباشد بعضى از مردم، خوشى حيوانى را انتخاب مى‏كنند حتى اگر به ظلم و رفتار ضد اخلاقى منتهى شود ولى بعضى ديگر در چنين مواقعى، اصول اخلاق را باز انتخاب مى‏كند و از عدالت و احسان و ايثار دست بر نمى‏دارند گرچه ادامه دادن راه عدالت در موردى موجب كم شدن لذائذ حيوانى آنها شود و يا حتى براى آنها رنج و مشقت ببار آورد و يا همچون سقراط حتى اگر بمرگ آنها تمام شود.
    ـ در هر حال اكثر فلاسفه اخلاق از سقراط گرفته تا بحال براى اخلاق اصالت قائل اند و همه انگيزه‏هاى انسان را منحصر در انگيزه‏هاى حياتى و لذائذ حيوانى نمى‏كنند و فضيلت را بالاترين مقام انسانى مى‏دانند همچون سقراط و سقراطيان مثل رواقيون و بسيارى از اباء كليسا و قبل از اينها همه انبياء و نيكوكاران بشريت و در قرون جديد نيز گروه زيادى همچون هوكر، سوارز، گروتيوس، دكارت، جان لاك، هيوم، كانت و ساير پيروان فعلى آنان و همه كسانيكه براى فضيلت ارزش اعلائى فوق ارزش‏هاى حيوانى قائلند و انسانهاى با فضيلت را برترين انسانها مى‏دانند (و انسانهاى بى فضيلت و بالاخص شرور را بدتر از حيوانات مى‏دانند) حال چه آنكه سرچشمه شناخت خوبى فضائل و بدى رذائل را عقل بدانند يا وجدان و يا حسّ اخلاقى و يا چيزهائى شبيه به اين‏ها لكن در اصل فضيلت محورى و اينكه «انگيزه فضائل»، انگيزه‏اى اصيل اند و از انگيزه‏هاى خود خواهى و پست حيوانى بدست نيامده‏اند همه با هم مشترك‏اند.


    ب ـ در مقابل گروه فضيلت محوران، گروهى ديگر قرار دارند كه انگيزه بشر را منحصر به انگيزه‏هاى خودخواهى مثلاً لذت‏طلبى، قدرت‏طلبى و حفظ بقاء مى‏دانند.
    حال خوشى‏طلبى خودخواهانه كه اپيكوريان بدان معتقد بودند يا فايده‏گرائى كه بنتاميان در قرون جديد به آن معتقد شدند و يا قدرت محوران كه محور همه انگيزه‏هاى بشر را منحصر در كسب قدرت مى‏دانند مثل هابز و... در هر حال اينان عدالت و نيكوكارى و صداقت و وفاى بعهد و... را نه ذاتا خوب مى‏دانند بلكه مى‏گويند بشرها بخاطر منافع شخصى‏شان اين فضائل را كه وسيله خوشى‏شان هستند مورد علاقه قرار مى‏دهند (همچنانكه اقدام مردم به خوردن دواء بخاطر نتائج مفيد آنها است كه مجبورند بخاطر رسيدن به آن نتائج، رنج كار و تلخى خوردن دواء را تحمل كنند و گرنه اگر به آن نتائج نياز شخصى نداشته باشند رنج كار كردن و تلخى خوردن دواء را هيچ تحمل نمى‏ كنند).

    سید محمد رضا علوی سرشکی

     
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %0
    تعداد آراء :
    0
    امتیاز شما :